Wonen, ruimtelijke ordening en stedelijke ontwikkeling

De Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging bouw zijn per 1 januari 2024 in werking getreden. Vanaf dat moment krijgen we als gemeente tot in ieder geval 2032 de tijd om ‘Omgevingswetproof’ te zijn. Deze transitie wordt ervaren als de vierde grote decentralisatie vanuit het Rijk. De Omgevingswet zet de leefomgeving centraal en stimuleert dat afwegingen zoveel mogelijk decentraal gemaakt worden en zichtbaar worden in de Omgevingsvisie en het Omgevingsplan en dat doelen en initiatieven vanuit een samenhangende keten worden afgehandeld.
Voor gemeenten geldt dat de mate waarin implementatie van de Omgevingswet slaagt, bij uitstek afhankelijk is van de wijze waarop bestuur en medewerkers hiermee omgaan. De bestuurlijke afwegingsruimte voor de fysieke leefomgeving wordt met de nieuwe Omgevingswet veel ruimer. Medewerkers, en ook bestuurders, moeten dus leren op een andere manier en veel eerder het gesprek aan te gaan via participatie met hun omgeving waarbij deze aandacht alles beter maakt.
De dienstverlening van vergunningverlening en toezicht & handhaving via het Omgevingsloket is technisch aangepast. Voor het landelijke ICT-systeem, waaronder het DSO (Digitaal Stelsel Omgevingswet), geldt dat deze een doorontwikkeling krijgt. De Tilburgse ICT zal daarin moeten volgen. Door de doorontwikkeling en aanpassingen is het mogelijk dat de Landelijk en gemeentelijke ICT gezamenlijk niet stabiel zijn.
Dit betekent risico's op de financiële dekking, op de kwaliteit van dienstverlening, op het toezicht en de handhaving, op de verleende vergunningen en het gebruik van de fysieke leefomgeving. Dit alles kan effect hebben op de werkdruk in een werkveld waar de werkdruk al hoog is en waar het vinden van (geschikt) personeel lastig is. In een wereld waar de ICT (de software en de standaarden) in volle ontwikkeling zijn. Daarbij hebben onze ketenpartners met dezelfde problematiek te maken. Dit vraagt extra afstemming en heeft daardoor financiële impact. Kwaliteit en tijd komen dan mogelijk onder druk te staan. Ook met betrekking tot de financiële dekking door legesopbrengsten bestaan onzekerheden. Bij de meicirculaire 2025 hebben we een laatste incidentele bijdrage van het rijk ontvangen van € 0,7 miljoen die we gebruiken voor verdere invoering en proces- en ketenoptimalisering in het kader van de omgevingswet.

Bij de vaststelling van het bestemmingsplan Oude Stad Zuidwest 2016 is een al bestaande detailhandelsbestemming wegbestemd. Dit was niet de bedoeling maar het omgevingsplan is gerepareerd, waardoor het risico op uitbetaling van planschade kan vervallen.

Binnen de grondexploitatie spelen veel risico's. De omvang hiervan wordt bepaald met behulp van de Risman-methode. Wij berekenen het totale risico over alle grondexploitaties op een bedrag van € 39,0 miljoen. Dit bedrag is beschikbaar in de Reserve Risico's Grondexploitaties.
Bij deze risicobepaling is rekening gehouden met voorziene risico's als afzetvertraging en prijsdaling. Twee keer per jaar (bij jaarrekening en begroting) actualiseren wij de risicoanalyses. Aan de hand van het uiteindelijke resultaat wordt de reserve verhoogd of verlaagd.

Doordat de bouw van de woontoren Victoria vertraging heeft opgelopen en de bouw van de woontoren in de binnenstad extra maatregelen met zich meebrengt, zijn de plan en apparaatskosten hoger dan vooraf ingeschat. In de najaarsbijstelling 2026 zijn deze aanvullende middelen toegekend, waardoor dit risico kan vervallen.

De landelijke stikstofproblematiek is een steeds groter aandachtspunt bij uit te geven vergunningen en voorgenomen ontwikkelingen. Op basis van recente gerechtelijke uitspraken is een steeds groter deel van onze plannen en projecten vanwege stikstof natuurvergunningsplichtig. Intern salderen ten behoeve van de vergunningaanvraag is inmiddels ook niet meer mogelijk. De Provincie hanteert nog steeds een vergunningenstop. Hoewel de provincie aangeeft de vergunningverlening weer op te willen starten, is er nog geen concreet besluit of concrete datum in zicht waarop dit daadwerkelijk gaat gebeuren. Om vergunningverlening weer mogelijk te maken zijn landelijke besluiten én provinciaal beleid benodigd. Het kabinet heeft op 26 juni 2026 een omvangrijk maatregelenpakket gepresenteerd. Besluitvorming hierover moet nog plaatsvinden, en het is nog maar de vraag of dit op korte termijn zal leiden tot ruimere vergunningsmogelijkheden. We blijven in verbinding met de landelijke en provinciale overheden voor de oplossing van deze problematiek. Lokaal zoeken we naar oplossingen om projecten toch doorgang te kunnen laten vinden.

Via het programma Revitalisering bedrijventerreinen verwerven we de komende jaren grond op bedrijventerreinen. Het is niet altijd mogelijk om vooraf alle risico's m.b.t. de bodem volledig in kaart te brengen. De aard van mogelijke vervuiling, omvang, uitvoerbaarheid van maatregelen voor sanering en de bijbehorende kosten zijn vaak pas volledig duidelijk na aankoop van gronden en kunnen tot extra kosten leiden die niet vooraf voorzien konden worden.